Een penetrante geur komt je ondanks de onlangs geïnstalleerde toiletten tegemoet. De open goot produceert een vloeistof met een diep getinte zwarte kleur. Ruwe olie, daar lijkt het op, dat moet het zijn. Niet dat ik ooit ruwe olie spuitend uit de grond heb zien komen, maar ergens in mijn geheugen zie ik mannen met gele pakken, vrolijk lachend rond lopen, terwijl een diep getinte zwarte substantie stroperig van hun geelgekleurde bescherming afdruipt. Een harde explosie, het moment is voorbij. De mannen nog altijd lachend grijpen een fles er volgt een tweede knal, veel minder luid maar minstens zo belangrijk de doorzichtige bubbelvloeistof spuit de lucht in, ze zijn blij, ze zijn rijk!

Polygoon, stripboeken, imagination, géén idee maar het zit er ergens achter in mijn hoofd.

 Rangamati the place to be! Door vele mensen als dusdanig bestempeld zijn jaloers op mijn omgeving. Ik in die gelukkige omstandigheid ben echter de laatste weken vaker op reis dan thuis. Dhaka, regelmatig in het reisschema, workshops, feestjes, professionele groep bijeenkomsten, donors en sinds kort ook vanwege VOICE meetings. VOICE is de afvaardiging van de volunteers die de belangen van hen probeert te behartigen. Gekozen door mijn groep zit ik nu regelmatig te debatteren over vergoedingen, communicatie en regelgeving. De dagen in Dhaka worden langer en langer, door allerlei bijzaken en door Jamillah.

Ik tracht veel bij haar te zijn,  wat ondanks de 7 uur durende bustrip aardig lukt.

Bezigheden in Dhaka betekent het regelen van een slaapplaats! Afgelopen week te gast in wat ik de buikenflat noem. Harrison en Paul respectievelijk uit Uganda en Kenia zijn gastheer en dat kunnen ze. In tegenstelling tot de meeste volunteers die tijdens hun verblijf in Bangladesh gewicht verliezen, zijn zij zwaarder geworden, samen al gauw 50 kg dat zich in de vorm van een stootkussen profileert. In het bijzonder als de longhi (uit Birma over gewaaide mannen rok) wordt gedragen is deze prominente buik niet te missen.

Na mijn avontuur in Ruma kon het géén kwaad om de verloren 4-5 kg aan te vullen. Lunch en diner wordt uitgebreid voorbereid. Er zijn aardappelen, vaak gepureerd, rijst met tomaten gekookt wat een enigszins geelrode kleur heeft, vis soms geit en altijd kip en eieren, neem je alleen de kip dan worden later de kuikens agressief, alleen de eieren dan raakt de moeder van de leg aldus de theorie van Harrison en dat is slecht voor de voedselketen. Dit alles opgevrolijkt met gras. Gras is de verzamelnaam voor alles wat een vegetariër wel eet. Water frisdrank en na afloop Kenia koffie.  Hotel de buikenflat die naast een uitstekende menukaart ook erg veel gezelligheid en mooie verhalen produceert.

VSO’s slogan: “Sharing skills changing life’s” gaat ook zeker op voor het samen zijn van de volunteers. Prachtige verhalen over eetfestijnen om te bewijzen dat je een goede man bent, het betalen van de bruidschat in de vorm van 600 geiten tot en met de opvallende (lees gerust domme) uitspraken van Idi Amin.

 Comilla, een middel grote stad waar, naast alle fraaie riksja’s, het leven een afspiegeling is van het leven in Bangladesh. Twee dagen relaxen en 1 dag foto’s schieten van de diverse projecten, voornamelijk op de ontwikkeling van de vrouw gericht, waar AID-Comilla aan werkt. Deze dame druk bezig met het verwerken van de rijst oogst  is daar van een mooi voorbeeld. 

De foto’s zijn voor een brochure van het Rodent project. AID-Comilla heeft zich gespecialiseerd in agricultuur, helpen van de kleine boer het verbeteren van de oogst opbrengst is de belangrijkste doelstelling. Ratten in alle soorten en maten zijn het voornaamste onderwerp of beter het lijdende voorwerp van hun interferentie. Vallen worden gezet, rijstvelden omgeven met plastic, hooimijten op palen gebouwd en plastic beschermhulzen om de stam van de kokosnootboom geplaatst. Dit alles om het leven van de rat zo onaangenaam mogelijk te maken.

Het buitengebied, wat met enige verbeelding, veel weg heeft van de aderweg, is vlak leeg en groen. Het groen, de rijstvelden zover het oog reikt, onderbroken door een lange rechte weg waar zo nu en dan een fiets, motorfiets of sporadisch een auto of truck over heen gaat. Het is niet half zo mooi als de Hill Tracts maar de uitgestrektheid heeft iets wat wij laaglanders herkennen. Plaats een paar witzwarte koeien, gooi er een gure wind overheen en combineer dit met een felle slagregen. Je gaat je bijna thuis voelen! Die regen mag overigens wel komen, het is ongekend heet.

Op de binnenplaats van een groep huizen wordt het kaf van de rijst gescheiden.

 Een gevaarlijk werkje, de ARBO standaard is hier nog niet ingevoerd, er zijn dan ook regelmatig ongelukken.

Verder op is een jongetje aan het badderen.

Vijvers die tijdens het regenseizoen gevuld worden, zijn de gebruikelijke plek om aan de persoonlijke hygiëne te werken. De altijd vuile was wordt er gedaan, de pannen geschopt en de oksels verfrist. Zoals overal in Bangladesh zijn ze echter dusdanig vervuild dat van hygiëne nog nauwelijks gesproken kan worden.

We zijn in de slums van Comilla, het is er vies en het stinkt. De zojuist aangelegde goten staan vol met een zwarte substantie. Het afwateringssysteem werkt maar geen zins optimaal. De jonge meiden, krijgen opleiding in persoonlijke verzorging.

Wat doe je om jezelf en je toekomstig gezin gezond te houden. Een moeilijke opgave, de kleine en grote boodschap worden nog veel al op straat gedaan. De training bestaande uit handen wassen voor het eten, gebruik van toiletten, wassen van het voedsel, nagels schoonhouden het lijkt een verhaal uit een andere wereld. Ze hebben een alien als trainer. Hij is geduldig, gaat regelmatig terug en stapje voor stapje wordt er gewerkt aan de opleiding van deze toekomstige moeders. En dat zal niet lang op zich laten wachten.

Vandaag is niet de training maar vooral de fotograaf het middelpunt van de belangstelling. Bangladesh is enerzijds een erg dankbaar land voor mooie plaatjes anderzijds is het moeilijk om ongemerkt een foto te nemen waarbij de personen gewoon doorgaan met hun bezigheden. In groepen komen ze voor je staan iedereen wil op de foto. Soms heb je echter geluk zoals bij dit jochie, die angstvallig terug deinsde op het moment dat de grote zwarte box op hem werd gericht.

Al eerder vermeld, het is zomer, het is heet! In Rangamati schiet het kwik, zoals in de rest van het land, per dag verder omhoog. Het lichaam werkt als een bezetene om de ongebruikelijke omstandigheden adequaat te lijf te gaan. Zweet productie gaat dag en nacht door. Water inname bereikt een ongekende hoogte, de waterfilter maakt over uren!

Het leven is mooi maar nu effe niet. De stemming daalt, kakkerlakken worden bijna je vrienden, het wordt tijd voor de irritatie top tien………….wordt vervolgd!