12-oktober-‘06

Er zijn nog 6 weken te gaan en ik ben in ene vreselijk druk.

Het monitor en evaluatie systeem, ondertussen in gedachte al uit gegroeid tot een heus management systeem geeft de nodige hoofdbrekens en tijdsvulling.

De gedachten en ideeën gaan als een razende door mijn hoofd, stap voor stap wordt er meer toegevoegd en worden spreadsheets uitgebreid.

Het is de bedoeling dat het zoals ik het altijd noem “idiot proof” is. Waar ik niet meer mee bedoel dan dat een ieder het begrijpt en iedereen er mee kan werken.

Vanaf nu ben ik de meeste ochtenden thuis aan het werk. Het kantoor en zeker de kamer waar ik in zit, heeft vaak meer weg van een ontmoetingsplaats, een bruin café, een Haags koffiehuis. Van echt werken is er eigenlijk nooit spraken geweest in die ruimte. Alle belangrijke dingen die ik heb gedaan heb ik altijd thuis gedaan.

Ook nu, het aanbrengen van koppelingen en formules brengt met zich mee dat ik hyper geconcentreerd moet zijn. Een fout nu moet later 18 tot 100 keer worden hersteld. Dat lijkt mij niet verstandig daar heb ik eenvoudig gezegd de tijd niet meer voor.

Het management systeem vordert gestaag. Het is echter op lange na nog niet af als ik met nog 24 dagen te gaan begin aan mijn reis. Dit keer is het een heel speciale reis.

Het is de door mij gedoopte “Hill Tracts Vaarwel Toer 2006”

Allereerst staat Bandarban op het programma. We reizen via Chittagong. Ik ben dan in de gelegenheid om vooraf een ticket voor de nachtbus naar Dhaka te kopen.

Rond twee uur in de namiddag komen we aan, gaan naar het hotel, genieten van een eenvoudige lunch en gaan op stap. Het toeristische gedeelte is voor deze namiddag gepland. Zittend in een riksja gaan we naar de tempel. In Bandarban is de boedisten tempel. Met financiële hulp vanuit Myanmar is er enkele jaren geleden een prachtige tempel gebouwd die ik in december 2004 heb bezocht. Ik ga terug. De bante (monnik) die daar leeft is niet alleen goed gelovig maar als wij willen vertrekken komen ook zijn verkoop capaciteiten naar boven. Hij weet mij twee T-shirts te slijten.

De dreigende bewolking en de al zakkende zon zorgen voor een prachtig licht, de camera ratelt er op los. Het diner wordt in de kamer geserveerd en ik ben druk. Tot ver na tienen manipuleer ik mijn computer, dan gaat het licht uit.

Nog 23 dagen te gaan:

Ik zit om half zes opnieuw achter mijn computer.

Dit gedeelte moet af. Vandaag geef ik training, management training. Om acht uur is het ook daadwerkelijk af wij gaan naar ons districtskantoor. Helaas vlak voordat de presentatie begint valt de stroom uit, dat wordt ondanks de nodige voorbereidingen weer improviseren.

De training is gericht op het managen van je team. Ik leg uit dat eigenlijk iedereen een manager is, dat alleen sommige dat ook op hun kaartje hebben staan. De bewaker kunnen we eigenlijk de deurmanager noemen, de kok is de voedselmanager.

Wat zijn de taken en wat zijn de verantwoordelijkheden van een manager? Er volgt een prachtige discussie, die in het Bangla gaat en waar bij gedeeltes voor mij vertaald worden. Dan is de elektriciteit terug en wordt het systeem gepresenteerd.

Tijdens het oefenen kom ik tot de conclusie dat er nog fouten in het nieuwe systeem zitten. Dat wordt overuren maken.

Het is ruim na zessen als ik de dag afsluit iedereen bedank voor zijn aandacht en vertel dat dit voor mij de laatste keer Bandarban is. In de avond vloeit de Bandarban black label rijkelijk.

Nog 22 dagen te gaan:

Ik stap in de lokale bus die mij naar Cox’s Bazar brengt.

We hebben vrijwilligers meeting. Twee dagen discussie en gezelligheid in een prachtig hotel vlak aan het strand. Discriminatie, corruptie en een demonstratie condoom gebruik gegeven door een 22 jarige Bangladese jonge dame. Het wordt vrolijk gelachen als de ballonnen worden opgeblazen en worden ingesmeerd met de verschillende glijmiddelen. Neem shampoo wrijft over de ballon en binnen enkele minuten knapt hij. Het is een presentatie zoals zij die normaal gesproken aan verschillende sekswerkers geeft.

In het programma is ook nog ruimte voor ontspanning. Een jeep tocht en voetbal op het strand.

De verkiezingen komen er aan en dat is te merken. Regelmatig zijn er demonstraties en protest marsen in Bangladesh, zo ook deze week.

Na de ramadan, de jaarlijkse maan van vasten, wordt de interim regering aangesteld. De interim regering moet een onpartijdige zijn en toe zien op eerlijke verkiezingen. Helaas de oppositie partij is het niet eens met de keuze van deze interim regering. Het gevolg is al snel te merken. Er worden wegblokkades en opnieuw een hartal afgekondigd.

Nog iets meer dan 20 dagen te gaan:

Niet zoals gepland alleen, maar met zijn allen nemen we de nachtbus naar Dhaka. De blokkades en de hartal zorgen ervoor dat het reisschema wordt omgegooid. Als je de nachtbus niet neemt zit je twee extra dagen in Cox’s Bazar.

De afdeling Khagrachhari kan niet weg. Zij mogen door deze extra vrije tijd aan het prachtige strand van Bangladesh blijven.

In Dhaka ben ik druk met het afronden van de laatste dingen voor ons veiligheidsplan. Van echt werken komt er weinig. Alle vrijwilligers zitten in onze ruimte het is een drukte van jewelste, het is voor zeker gezellig maar niet ideaal als je werk te doen hebt.

Ik heb een gesprek met onze regio programma manager. Zij gestationeerd in Londen is voor één week in Bangladesh. In de avond hebben wij een diner met haar, samen met 7 andere vrijwilligers doen wij ons te goed aan heerlijke Indiase gerechten.

De volgende dag hebben we onze VOICE meeting, ons reguliere overleg met de landsdirectrice. Tussen door ben ik als een gestoorde bezig om mijn management systeem voor Khagrachhari af te maken. Het is uiteindelijk meer werk dan verwacht.

Nog 16 dagen te gaan:

Er wordt gezongen, we eten gebak en in de avond wordt ik volgens Engels gebruik vol gegooid met drank in de Bagha club. Hermen en Jason heb ik gebeld, en ongeveer 10 van de vrijwilligers zijn gekomen om te proosten op mijn gezondheid. Het bier en de wijn vloeien rijkelijk. Als wij rond elven in de taxi stappen heeft het lijf voldoende geabsorbeerd om een fantastische nacht te garanderen.

Nog 15 dagen te gaan:

Bij het opstaan voel ik me ook daadwerkelijk ouder, of zal dat van de drank komen?

Ik neem afscheid van Sarah. Tot over 1 maand in Kathmandu. Zij terug naar Khulna ik in de lokale bus naar Khagrachhari.

Gelukkig is de training volledig voorbereidt. De bus hobbelt luid toeterend over het ruwe asfalt. Mijn hoofd rust tegen de hoofdsteun en regelmatig doezel ik weg. Bij de stopplaats eet ik stiekem een boterham. Stiekem want vandaag is de ramadan begonnen. Niet dat wij dan niet mogen eten, echter alle restaurants zijn gesloten. Dus echt iets eten zit er niet in. In de bus eten dat doe je uit respect voor de anderen niet.

Om half vier ben ik in het hotel ik ben de eerste. Leg me te rusten. De telefoon schut mij wakker uit mijn hazenslaap. Jatan, Apul en Tuku zijn gearriveerd.

We drinken en eten op de kamer. De Rangamati black label gaat van hand tot hand.

Nog 14 dagen te gaan:

In het districtskantoor wordt ik opnieuw geconfronteerd met een drastisch te kort aan elektriciteit. Ik ben hier op voorbereid. Bepaalde gedeeltes van de training zijn groepsdiscussies, voor andere gedeeltes heb ik daad werkelijk stroom nodig. De discussie komt langzaam op gang. Jatan onze programma directeur is aanwezig en dat maakt dat het gevoel bij een ieder om vrij uit te spreken enigszins wordt gereduceerd. Ondanks de trage start volgt er een levendige discussie. Helaas de elektriciteit laat het nog altijd afweten.

Als om één uur iedereen naar buiten loopt voor de lunch, begint de ventilator te draaien. Terug roep ik, we gaan door. De lunch pauze is uit gesteld. Jatan moet hierom lachen. Ik leg hem uit ik heb op zijn minst één uur elektriciteit nodig en als dat nu is dan gaan we nu verder.

Het systeem ondertussen al beter dan in Bandarban is bijna optimaal te noemen. Iedereen is er blij mee. Maar ik weet dat we een drastische wijziging moeten toe voegen, dat wordt nachtwerk.

Nog 13 dagen te gaan:

Vroeg in de ochtend ontmoet ik de chauffeur van Unicef, hij is in Khagrachhari en gaat om 13.00 uur terug naar Rangamati. Jammer dat hij niet morgen gaat denk ik nog.

We hebben gepland om vandaag naar Ramgor te gaan. Ramgor is één van de sub districten in Khagrachhari we gaan op veldbezoek, waarschijnlijk tot vlak aan Tripura wat in India ligt. Helaas Jatan laat mij weten dat ik vanwege de vergunning die slechts is afgegeven voor de stad niet met hun mee kan. Dan ga ik vandaag terug ik heb een oplossing en spreek ondertussen de chauffeur van Unicef aan. Dat moeten jullie aan madam vragen. De echte bazen worden altijd zeer formeel aangesproken.

Jatan pakt de telefoon No moskar didi, goedendag zus, we hebben een probleem gaat hij verder….

Als madam een uur later naar beneden komt zien wij elkaar en zeggen min of meer in koor oh ben jij het. We hadden elkaar al eerder ontmoet.

Om 13.00 uur vertrekken wij met de luxe vier wiel aangedreven airco mobiel en hebben alle gelegenheid om te praten. Een gezellige rit.

Bij het checkpoint aangekomen leg ik nog één maal uit dat ik al 23 maanden in Rangamati woon. Ik geef ze mijn kaartje en stap weer in de auto. Vandaag geniet ik van de verbazing op hun gezicht, vandaag geniet ik van het belachelijke administratieve systeem wat ze er op na houden en vandaag geniet ik van de gemiddelde hersencapaciteit van de agenten op het checkpoint. Een postduif kan wellicht meer onthouden. Ik geniet ervan want ik weet dat die idioterie na vandaag voorbij is.

In Rangamati staat er nog een keer iemand in grijs blauw met het grote boek. Ik draai het raam open zeg: “dada lagbe na. Ekhon ami treis mas Rangamati taki. Apni Corporonjon Chakma chinen, Ha chini is zijn antwoord, Tar bari ek floor amar basha” doei!

( broer dat is niet nodig. Ik woon nu 23 maanden in Rangamati. Ken je Corporonjon Chakma , ja zegt hij, zijn huis op de eerste verdieping daar woon ik) doei! Voeg ik er breed lachend aan toe en de chauffeur ondertussen ook lachend om mijn aanpak rijdt verder.

Ik wordt bij mijn huis afgeleverd, want ook hij kent Corporonjon. Corporonjon Chakma is de voormalige minister van de Chittagong Hill Tracts en sinds ik in zijn huis woon gebruik ik zijn naam om indruk te maken. Dat lukt.

De donderdag is een drukke dag op kantoor, de kamer is leeg er kan ook daadwerkelijk gewerkt worden. E-mail naar verschillende personen en als een speer verder met het management systeem. De tijd vliegt, voor ik het weet is het half zes en ga ik weer naar huis. In de avond ga ik naar Buddy en we nemen een aantal slokjes op de goede afloop.

De vrijdag bestaat uit luieren, schrijven, gitaar spelen en ik zit me te bedenken waar ik het beste kan beginnen met opruimen. Rosie heeft een half jaar geleden haar spullen ingepakt en is vertrokken velen dingen zijn achter gebleven. Wat ga ik nog mee nemen naar Dhaka wat laat ik hier. Verder dan denken komt het niet. Opruimen betekend ook weg gaan en voorlopig doe ik daar nog niet aan mee ik geniet van de dag de rust en de omgeving.

In de avond ga ik naar de markt doe mijn inkopen en ga bij Buddy langs. Hij heeft nieuwe rijstwijn geregeld dus nemen we maar een slokje.

Bij het derde glas weet ik dat het van koken niet meer komt vanavond.

Gisteren heb ik in een jolige stemming geroepen laten we naar de jongere club gaan. We wilden net vertrekken en de elektriciteit viel uit.

Vandaag zegt Buddy kom we gaan naar de jongere club. Ik aarzel maar ben gemakkelijk over te halen.

Het is rond tienen als we naar buiten lopen. Jongere Club here we come. Buddy heeft regelmatig over de club gesproken maar ik ben er nog nooit geweest. Op straat aangekomen valt voor de zoveelste keer de elektriciteit uit. Het is aarde donker. De ramadan is net begonnen wat betekend dat we aan een nieuwe maan zijn begonnen en die staat op dit tijdstip niet meer aan de horizon.

De jongere club blijkt een generator te hebben, die volop staat te snorren als wij aankomen. Binnen gekomen loop ik de beneden verdieping in hier zitten de echte jongeren. De ruimte is niet al te groot er staat een tafeltennis tafel die als bijzet tafel wordt gebruikt. Hij ziet er oud en versleten uit. Ik vraag me af wanneer hij voor het laatst in zijn originele functie is gebruikt. In twee groepen hebben de ongeveer 15 jongeren zich gesetteld aan twee hoeken van het pingpong blad. Er zijn houten en plastic stoelen, er hangt enige decoratie maar verder is de ruimte kaal. Het is sober ingericht. Eigenlijk is het niet ingericht. Op kleine tafeltjes staan asbakken en flessen rijstwijn. Bij het binnen komen wordt ik direct herkend, er worden handen geschut, er wordt een stoel aangeschoven en ik krijg een glas min of meer in mijn handen gedrukt. De ogen van de jongere zijn klein maar nog altijd scherp, ze hebben de grens van de avond nog niet bereikt.

Mijn verkenningstocht brengt mij verder de trap op. In een U vorm loopt de trap naar boven. De bovenverdieping wordt behalve door een jonge hond die zielig op het terras buiten ligt, bewoont door de oudere jongere. Zeker 75% zit met ontbloot bovenlijf. De club is in twee gedeeltes ingedeeld. De echte jongeren beneden en die gene die zich nog jong willen voelen, maar waarvan verschillende dat allang niet meer zijn zitten boven. Er staat een houten bankstel, één voor twee en één voor drie personen. De blauwe kussens liggen verspreid door de ruimte. De muren en de licht gif groene deuren worden getekend door schimmel. Er staat een waterfilter maar ook deze ziet er niet echt fris meer uit. Onder de waterfilter staat een afwasteiltje. Smerige borden doorbreken het wateroppervlak en de eens zo heldere rode kleur. Rechts van mij staat een kleine tafel en een gasstel.

Werkelijk overal ligt rootzooi, overal staan smerige borden soms in een teil maar voornamelijk willekeurig verspreid. Op de grond liggen naast de nodige etensresten ook nog de doppen van apenootjes. De ontblote boven lijven zijn verspreid door de ruimte. Enkele zitten op stoelen andere hangen over de kussens. Lege flessen maken het beeld kompleet. Het geheel heeft wat weg van het laatste feest voordat de gemeente de sloophamer in het pand zet.

Ook hier word ik herkend en al snel worden er handen geschut. De gemiddelde bewoner heeft naast een dubbele tong ook nog een dikke buik van rijstwijn en snacks. Verderop is een deur ik loop naar binnen. Deze ruimte ziet er meer geordend uit. Zowel links als rechts staat een ronde eettafel. De stoelen er om heen zijn bezet. Men is geconcentreerd, voor zover dat nog mogelijk is. Ook hier straalt drank duidelijk van de gezichten. Er wordt gegokt. Er wordt een variatie op jokeren gespeeld realiseer ik me na twee rondjes van observatie.

Terug in de hang lig ruimte wordt mij en glas aangeboden ze vragen wat ik van hun clubhuis vind. Ik denk dat jullie een schoonmaakster nodig hebben is mijn antwoord terwijl ik het glas hef en klink met de dronken meute.

Als ik later in mijn bed stap zijn er nog 10 dagen te gaan:

Opnieuw is er een festival. Boedisten, Hindoes, Moslims en Christelijke. Ik kan door de bomen het bos niet meer zien. Ik kan door de verschillende religies de festivals niet meer van elkaar onderscheiden. Ik heb een afspraak met Mark. Gisteren in zijn klas zijn wij uitgenodigd. Het is Durga Puja. Het is een Hindoe feest. We gaan huizen bezoeken. We gaan vol gestopt worden met allerlei lekkere dingen, en dan doel ik slechts op etenswaren.

Er wordt gevierd dat een vreselijke veroveraar is overwonnen. De sterke schurk teistert de bevolking. Niemand kan van hem winnen. Er komt een vrouw naar voren en zegt: “Ik zal hem bevechten.” Uiteraard is de sterke schurk enigszins ontdaan van dit zeg maar gerust debiele gebaar van de bevolking. Dat meisje daar heb ik mijn leger niet voor nodig ik zal haar persoonlijk de oren wassen. De jonge vrouw, het meisje blijkt tien verschillende goden in zich te huizen. Hij heeft geen schijn van kans en wordt overwonnen, weet Mark mij bij te spijkeren voordat we bij het eerste huis aankomen en ons laten vol proppen met allerlei lekkers.

Na afloop ben ik opnieuw in zijn klas, ik ben afscheid aan het nemen. Ik ben mijn tijd maximaal aan het benutten, ik gebruik mijn tijd in de avond uren optimaal om met Buddy en Mark door te brengen. We hebben de laatste twee jaar veel gedeeld we hebben veel meegemaakt en daar gaat een einde aan komen.

Vandaag ben ik twee jaar van huis huis.

Bij de vrijwilligers is het gebruikelijk om te spreken over huis. Dat is de plek waar je woont waar je thuis bent. Daarnaast hebben wij het over huis huis, dat is het thuisland. Het is een gekke benaming maar velen gebruiken het.

Bijna elke avond hef ik het glas met Buddy er wordt geklonken gelachen en de oude verhalen worden nog maar eens uit de kast getrokken. Ze zijn al minimaal honderd keer verteld. We genieten er opnieuw van.

Het is dinsdag nacht opnieuw word ik zwetend wakker. Het is de derde keer deze nacht de eerste twee keer heb ik gedoucht. Het klamme natte zweet wegspoelend en ondertussen de lichaamstemperatuur beïnvloed. Het is vier uur in de morgen. Ik ben moe. De hand ventilator draait gestaag rond. Van links naar rechts gaat hij. Ik ben moe, ik wacht op stroom. Langzaam trekt de duisternis weg. Hij maakt plaats voor de dageraad. Oranje kleurt de hemel, de handventilator draait rustig door. Ik ben moe, ik wacht op stroom, het is heet het is erg heet. Als om half zes de plafondventilatoren beginnen te draaien en de hemel open breekt in een vreselijke stortbui zet ik water op voor koffie. Het is te laat om terug te gaan naar bed. De laatste week is het bar en boos in Bangladesh. Om elektriciteit te sparen wordt regelmatig de stroom uitgeschakeld. Overdag is het niks maar in de nacht is het vreselijk. De minister van stoom is opgestapt. Het is er niet beter op geworden.

Er zijn nog 6 dagen te gaan:

Vandaag is mijn laatste trainingsdag. Dit keer in het districtskantoor van Rangamati. Het systeem is verder gevorderd maar nog niet af.

De elektra is ons goed gezind. We discussiëren. Wat is dat eigenlijk coachen en wat is je rol in het veld als je met één van je medewerkers mee gaat. Wat is de rol van je eventuele directe manager als deze ook mee is. Het antwoord is voor mij duidelijk: géén! Niet meer dan observeren. In het dorp hebben we slechts één manager. Hij of zij organiseert en leidt het groepsgesprek. Alle andere zijn slechts toehoorders. Tijdens mijn trainingen heb ik ervoor gezorgd dat alle in hiërarchie hogere ook minimaal één maal aanwezig zijn geweest. Er volgt voor een ieder een soort van Aha erlebnig.

In Bangladesh, worden dingen gedaan omdat je baas zegt jij gaat dat doen. Het gebeurt overal in elke organisatie. Nu is er met een order opvolgen niet veel mis. Echter de algemene tendens is dat mensen baas willen worden omdat zij dan eindelijk is kunnen zeggen wat er wordt gedaan. Ik heb regelmatig gezien dat de ene baas zegt vandaag gaan we dit doen, helaas een hogere baas bepaald iets anders en dan wordt automatisch dat bevel opgevoerd.

Van coachen hebben ze in Bangladesh nog weinig kaas gegeten.

In mijn training gebruik ik het voorbeeld van de voetbalcoach. Ze zijn hier gek op voetbal dus dat werkt. Ik leg uit een speler geeft een prachtige voorzet, de coach springt van de bank rent het veld in en kopt de bal in de goal.

Nee dat kan niet want de coach mag niet in het veld wordt er gezegd.

Precies is mijn antwoord de coach is nooit in het veld. Hij stuurt zijn team vooraf tijdens de rust en achteraf.

Dat geldt voor elke coach voeg ik er aan toe. Dus jij als coach bemoeit zich niet met de promotie, met de vergadering. Slechts vooraf en achteraf en als er een rust is dan is het eventueel mogelijk. Ze kijken me aan, ik zie dat ze realiseren dat het zo in het echt niet gaat, ik zie ook in de ogen dat ze het wel een erg goed idee vinden. Ze gaan het voor zeker proberen.

In de avond heb ik drinks en diner bij één van mijn collega’s thuis. Buddy is ook uitgenodigd, het eten zonder één enkele chili is heerlijk. De avond is erg gezellig de Rangamati Black Label erg goed en de snakes fantastisch.

Er zijn nog 5 dagen te gaan:

Vandaag is het een vrije dag ik ga naar kantoor want het systeem moet af. Helaas het lijkt wel alsof een ieder doof is alsof men zijn familie niet leuk vindt. De boven verdieping is afgeladen. Hebben jullie geen familie nog vraag ik nog, we hebben een extra vrije dag waarom ben je niet thuis. Er wordt schuchter gelachen en men gaat veder met werken en kletsen. Het is heel gebruikelijk dat op vrije dagen de werknemers ook naar kantoor komen alsof ze niks anders hebben te doen, alsof men zich zonder werk niet kan vermaken.

Om 1 uur lopen we het huis van een andere collegae binnen. Opnieuw is Buddy ook uitgenodigd. We gaan voor lunch. We drinken wat we kletsen wat en we eten wat. Als eindelijk om vijf uur de lunch wordt geserveerd bedenken we dat het ietwat laat is voor lunch, dopen het om tot lunner en genieten van het eten.

Na afloop gaan we naar Mark. Beïnvloeden zijn klas drinken na afloop nog wat en spreken af voor zondag avond.

Er volgen twee hectische dagen op kantoor. De stroom laat het met regelmaat afweten, het lijkt wel alsof men wil dat het systeem niet afkomt.

Vanochtend weet ik ook dat het niet gaat lukken. De meeste tijd wordt gebruikt om Apul te instrueren hoe alles werkt. Ik heb twee dagen de tijd om hem de kneepjes van het systeem uit te leggen.

Ik zit naast hem en langzaam maar gestaag maken wij de nodige vorderingen.

Nog 2 dagen te gaan:

Het is zondag. Het is een officiële werkdag. Het is 6.15 uur als ik buiten sta. Buddy staat al op me te wachten. Vandaag doen we voor het laatste loopje over de Rangapani weg. Ik geniet intens van de laatste keer. Ik geniet van alle natuur waar ik al die maanden van heb genoten. Ik kijk naar links en we hebben het over de dichte bomen rijen die hier vlakbij het ongerepte van de Hill Tracts aangeven. We nuttigen ontbijt op de vertrouwde stek. We worden na gewezen door mensen die in de lokale taal over ons praten. Nee hoor ik iemand zeggen dat zijn geen vreemdelingen. Die ene is Monaghur de andere is Green Hill. Die wonen hier. Zij weten niet dat dit het laatste rondje is. Ik vraag Buddy ben je daar wel eens geweest en ik wijs naar een dorp. Nog niet zegt hij. Zeg maar gerust niet zeg ik je hebt nog slechts twee weken. Bij mijn volgende vraag zegt hij opnieuw nog niet. Het is duidelijk hij is nog niet voor 100% aan het weggaan. Opnieuw bezoeken we “Children’s Home” Er wordt een computer educatie centrum gebouwd. Buddy heeft een sponsor gevonden en er wordt hard gewerkt. Met Bante drinken we koffie, lopen vervolgens terug en gaan met de boot over naar Zuid Kalindipur. De baby taxi brengt ons terug.

Mijn huis is een rotzooi ik moet inpakken maar er is nog weinig gebeurd.

Dan naar kantoor, de laatste gedeeltes worden afgewerkt. Morgen is mijn programma manager, Mathab van VSO aanwezig we hebben evaluatie.

In de avond gaan we naar de Roof restaurant. Mark komt laat binnen rennen en zegt oh sorry….we wisten het al, het zou voor zeker gaan gebeuren, Mark zou te laat komen hadden Buddy en ik al bedacht. We lachen we drinken we eten.

Zie ik je nog vraagt Mark? Ja ik heb nog twee DVD’s zeg ik. Ik kom morgen naar je huis, rond lunch tijd.

Het is de laatste dag:

Er is geen elektra we beginnen in het thee huis.

Mathab komt binnen en onze workshop begint. Mijn evaluatie en de plannen voor de toekomst voor Green Hill en VSO als partners. Ondanks dat de objectieven niet zijn behaald is een ieder erg tevreden.

Tuli onze programma manager kantoor nodigt mij uit voor de lunch. Ik dank haar voor alle support die ze mij gegeven heeft gedurende twee jaar. Ik had niet altijd een oplossing zegt ze, dat weet ik maar je hebt met heel veel dingen geholpen en daar ben ik erg blij mee.

Ik ga naar Mark hij verrast me met twee dingen een prachtig lokaal geproduceerd shirt en een mobile telefoon. Deze heb ik over als je Bangladesh verlaat in juli 2007 dan stuur je hem terug per koerier. Ik kan je bereiken en jij kunt mij in dat halve jaar bellen. Fantastisch ik had in ieder geval gepland om een mobiel aan te schaffen, prachtig.

In de middag is het afscheid gepland. We beginnen om 16.00 uur. Zoals gebruikelijk beginnen we een uur later en ik ben eigenlijk blij dat de traditie op deze dag in stand wordt gehouden.

Ik krijg heel veel mooie woorden van een ieder en een cadeau. Een prachtig shirt en een bedsprei in Chakma design.

Moung nodigt Mathab Jatan en mij uit voor nog enige drinks. Het bier schuimt volop in de bar van het Prajatan Motel.

21.30 ben ik thuis. Mark is gekomen voor nog een laatste afzakkertje.

Om 23.15 schuif ik enigszins in de wolken mijn bed in.

Het is mooi geweest, het is erg mooi geweest.

Nog 0 dagen te gaan:

Om 4.30 gaat mijn wekker. Nu is de tijd om in te pakken.

Als een gestoorde ren ik door mijn huis. De dozen zijn min of meer voorbereid, maar dat is dan ook alles. Het lijkt wel of een heel weeshuis wordt leeg gehaald.

Buddy is er om 6.15 hij lacht en maakt koffie. Spullen van Rosie en van de vorige vrijwilliger zijn er nog. Vandaag gaat alles mee terug naar Dhaka.

7 uur Mathab en Delaware, de chauffeur komen binnen en schikken. Ik heb het je verteld zeg ik het is veel en het past niet in de wagen. De fiets en een stoel blijven voor het moment achter. Zij komen over twee weken als Buddy wordt opgehaald.

8.10 ik zeg gedag bij Corparonjon, er wordt gezwaaid de buren worden gedag gezegd, ik kom nog terug. Ergens in 2007 kom ik voor bezoek.

8.45 we lopen het kantoor van Green Hill binnen. Tuli weet me te vertellen dat ze me al miste we drinken koffie ik geef de sleutel af en we gaan onderweg.

9.05 Nog altijd in Rangamati draaien we om, ik heb mijn rugzakje laten staan.

9.15 opnieuw rijden we weg.

10.00 we passeren het checkpoint en ik glimlach vriendelijk, doei mazzel gaat het door mijn hoofd.

Het transparante landschap raast aan mij voorbij, het oh zo bekende landschap raast aan mij voorbij.

Dhaka is druk erg druk het achterlicht van de auto wordt stuk gereden door een riksja. Delaware leert mij schreeuwend op straat nieuwe Bangla woorden. Ik kijk naar Mathab. Wordt dit betaald? Ik denk van niet kom we gaan zeggen we. Delaware krijgt een hoofd knik van me en we stappen in.

17.00 gaat de poort open we rijden naar binnen.

Voor twee nachten slaap ik bij Hermen in Gulshan.

Het eerste avontuur is voorbij.

Het tweede begint binnen kort.

Zondag de 15^e vertrek ik met de nachtbus naar India.

Over land naar Nepal en Kathmandu. Dan naar Tibet.

14 november terug naar Dhaka, mijn visa voor Bangladesh is inmiddels verlengd.

30 november vlieg ik naar Nederland.

5 januari naar Londen en 7 januari naar Dhaka.

Ik zie jullie zeer binnenkort.