22-Maart-’06

“Het was effe stil aan de overkant!”

De verkiezingen die onlangs hebben plaats gevonden, hebben plaats gemaakt voor hier en daar een lach of wellicht af en toe een traan. De verkiezingen zijn weer rustig verlopen. De PVDA de grote spekkoper hebben ongetwijfeld vele ploppende volledige ongecontoleerde knallen gehoord, aanschouwd en breed lachend verwelkomt.

In Alkemade zijn er alleen maar winnaars stond er te lezen op de internet pagina van het Leidsche Dagblad! Dat kan toch niet zou je direct denken. Alleen maar winnaars! Hoe is dat mogelijk. Het culturele is sterk aanwezig in de gemeente dat is een feit. Er is vreselijk veel talent in de gemeente ook dat is een feit. Is de cultureel echter reeds zover doorgedrongen dat zelfs de politiek gezinden theater beginnen te spelen, of komt het door de uitzendingen van netwerk? Als je min of meer de hoofdrol als idioot hebt toe gespeeld gekregen in de plaatselijke soap die landelijk was te aanschouwen, dan ben je wellicht tevreden als er nog iemand op je stemt. Het is in dit kader dan ook gunstig dat er slechts plaatselijk wordt gestemd. Stel je voor dat de omgeving op Alkemade had mogen stemmen, na de uitzendingen van netwerk was er wellicht een nieuw record gehaald, dit maal in minimale opkomst. Wellicht had er geen hond de moeite genomen om zich richting stembus te begeven. “Buurman gaat u nog stemmen op Alkemade? Ach buurman heeft u dan die uitzendingen van netwerk niet gezien, het is beter dat er daar helemaal niemand de touwtjes in handen heeft, het is een gekke huis daar, misschien kunnen we er beter een hek om heen zetten. Goedemiddag!”

Alleen maar winnaars???????

Hier in Bangladesh, breekt inmiddels de verkiezingsonrust zeg maar gerust de verkiezingsstrijd ook uit. De landelijke verkiezingen die voor begin 2007 zijn gepland geven aanleiding tot onrust. De gebruikelijke hartals die weer regelmatig en minimaal 2-maandelijks het straatbeeld versoberen gaan ongetwijfeld de komende maanden hun stempel drukken op het toch al niet zo riante uitgaansleven.

De regering heeft iemand aangesteld die er voor moet zorgen dat de verkiezingen soepel en eerlijk gaan verlopen. De oppositie is het, uiteraard zou je bijna denken, niet eens met de keuze van de kandidaat. Twee dagen geleden werd er een “vredige” demonstratie mars, richting gebouw alwaar het nieuwe comité is gesetteld, gehouden.

De politie die ongetwijfeld zijn orders strikt opvolgde heeft met enige charges de demonstranten uit één gedreven. Als de eerste steen gegooid is volgen er meer zullen we maar denken want in enkele minuten was het een chaos in de straten van Dhaka.

In Bangladesh is de verkiezingsstrijd begonnen!

Ben benieuwd of zij volgend jaar ook slechts winnaars kennen!

Na Ma en de bagina (neef), heeft onder tussen de choto bon (jongere zus) het Bangladese leven kunnen aanschouwen.

Net terug uit Dhaka, waren Rosie en ik op bezoek bij Mark. Mark de leraar Engels is altijd op de hoogte van alles wat er gebeurt in en om Rangamati. Zijn vele studenten kennen het reilen en zeilen van de omgeving en hij wordt goed op de hoogte gehouden. Uitnodigingen voor een bruiloft of andere gelegenheden lopen vaak via hem.

Deze morgen kwam hij echter met verontrustend nieuws. Het is 2 dagen hartal: zegt hij. ##*%@## is mijn oprechte maar voor deze gecensureerde reactie. Hoe ga ik dat oplossen? Ondanks dat ik ondertussen gewend ben geraakt aan hartal en ik, door sommige van de volunteers, al gekscherend de hartal man wordt genoemd. Er is namelijk altijd wel iets hartalachtigs is als ik het plan heb om te reizen, groot-klein, lang-kort en er is echter ook altijd een oplossing.

Met deze oprechte van uit mijn tenen geuite ##*%@## reactie, dacht ik echt dat het deze keer niet te organiseren viel. Eric & Marian die toch al weinig tijd hebben moeten wellicht een hele dag in Chittagong door brengen.

En aangezien Chittagong niet echt de leukste stad van Bangladesh is. Kan je daar eigenlijk wel wat leuks doen dacht ik nog?

Het transport is voor 5.30 uur geregeld. 2 dagen! Dit betekent dat je vroeg in de ochtend voordat de dag, vrolijk kriekend van start gaat er nog net even tussen uit kan piepen. In bliksemse vaart door de heuvels richting Chittagong, was de uiteindelijke oplossing.

De avond voordat ik zou vertrekken komt het bevrijdende nieuws mij ter oren. De hartal wordt onderbroken, aangezien de minister niet blij was met de politieke ontwikkelingen in Rangamati beloofde hij de volgende dag richting Rangamati te komen om de plaatselijke problematieken te bespreken.

Het tijdsverschil de lange reis en het warme weer zorgen ervoor dat Marian op de achterbank langzaam zit weg te doezelen. De slaap in actieve strijd met de prachtige omgeving heeft af en toe de overhand.

Het programma, min of meer hetzelfde als een dikke maand geleden, geeft door de Bangladeshi planning zelfs voor de inmiddels internationaal, nationaal en plaatselijk erkende reisbegeleider afdoende afwisseling.

Naast de traditionele bezichtingen van de fraaie omgeving, het tribal museum, het koningshuis, de tempels en de plaatselijk horeca hebben wij afdoende tijd om na bijna 18 maanden bij te kletsen. De wijn voorraad die bij deze ook weer een fantastische impuls heeft gekregen, lacht ons vanuit de koelkast vrolijk toe.

Voor mijn werk als Project coördinator Monitoring & Evaluatie moeten er een een 2-tal dorpen worden bezocht.

Op dit moment zijn wij namelijk bezig om ons monitoring systeem te optimaliseren. Een belangrijk gedeelte hiervan moet gedaan worden door de plaatselijke bevolking. De dagelijkse praktijk, zoals handen wassen voor en na het eten, het gebruik maken van het toilet, het afdekken van het schone water zijn activiteiten die door het dorp gevolgd moeten worden.

Veelal wordt het monitoren in de vorm van een tekening uitgevoerd. Wat hebben we reeds bereikt en welke huizen c.q. families of personen houden zich voor als nog niet aan de vooraf gemaakte afspraken. Het proces van participatief monitoren is essentieel voor de voortgang van ons programma.

Een mooie gelegenheid voor Eric en de choto bon om wat van het tribal leven te zien.

De motor van de boot pruttelt gezellig over de uitgestrektheid van Kaptai lake. De tribals door Eric de indianen genoemd zijn aller vriendelijkst. Een bezoek aan een dorp gaat te aller tijde

gepaard met de uitwisselingen van kokosnoot water plaatselijke snacks en vele oprechte vriendelijkheden. De vrouwen die niet in de dagelijks gelegenheid zijn om met vreemdelingen te praten zijn dan ook altijd uitermate verrast als er vrouw volk komt.

Didi zoals Marian al snel wordt genoemd krijgt dan ook afdoende aandacht.

Het leven in Bangladesh is gebaseerd op de familie. De familie band is erg sterk. Iedereen heeft het altijd over zijn broers en zusters. Afhankelijk van het geloof wordt de broer bhai of dada genoemd, de zus apa of didi. De moslims gebruiken bhai-apa alle andere dada-didi. Iedereen heeft het altijd over zijn broer of zijn zuster. In het begin had ik nog wel eens het idee dat de families daadwerkelijk uit zo’n 15 personen bestonden echter na enig door vragen blijkt al snel dat een groot aantal van deze broers en zusters geen broers of zusters maar eerder neven en nichten zijn.

Het is gebruikelijk om elkaar op deze manier aan te spreken. Als ik boodschappen doe dan zeg ik ook tegen de winkelbediende “shuperbath dada, kemon achen?” (goedemorgen broer, hoe gaat het?) of in Dhaka “acha bhai, jaben?” (hé broer, wil je gaan?). De formele begroetingen die in het Bangla wel bestaan zoals “janab” meneer en “janaba”mevrouw worden nauwelijks gebruikt. Wil je respect tonen, wat gebruikelijk is als er een groot leeftijdsverschil is dan zeg je “kaka” oom.

We gebruiken een late lunch in het dorp en als we tegen het vallen van de avond weer met de boot vertrekken, worden we het eerste stuk begeleid door de mannen die ook op weg gaan naar huis en familie.

De langzaam weg zakkende zon geeft een prachtig licht over de uitgestrektheid van het Kaptai meer. Vandaag hadden we een unieke gelegenheid om het één en ander te zien van het traditionele leven in de Chittagong Hill Tracts. Het gebruikelijke escorte, waar wij uiteraard niet om hadden gevraagd, had voor zeker af breuk gedaan aan deze fantastische dag.

Opnieuw staat Monaghor op het programma de jongens en meisjes van verschillende etnische groeperingen zijn in tegenstelling tot het vorig bezoek allen aanwezig. Het is vrijdag. Het hoofd van de meisjes afdeling, die inmiddels gewend is geraakt aan bezoek van mij met nieuwe gasten, regelt ter plekke een kleine opvoering. Er wordt ondersteunt door het harmonium gezongen door een koor van 5 meisjes. Uiteraard wordt er ons gevraagd ook een lied te zingen, wellicht is dit hun eerste en wellicht laatste confrontatie met het Nederlandstalige lied.

Op de binnen plaats van de meisjes afdeling is het een drukte van jewelste.

Iedereen wil op de foto. De anders gewone of zelfs saaie vrijdag wordt onderbroken door ons bezoek. De verschillen tussen man en vrouw voor wat betreft de mogelijkheden die beide hebben komt al in een vroeg stadium naar voren. Zelfs hier op een normale vrijdag is dit meer dan duidelijk. De jongens die rond ravotten, cricket spelen of in de plaatselijk vijver duiken, hebben alle gelegenheid om zich te uiten en te vermaken. De meiden hebben reeds in een vroeg stadium al afdoende beperkingen. Naast de persoonlijke hygiene en het wassen van de kleren blijkt er weinig spannend’s te doen. Vandaag brachten wij daar verandering in.

In Dhaka wordt New market bezocht. Deze keer is het echter aanzienlijk drukker. Eric die aangenaam verrast de prijzen van de spijkerbroeken verneemt, komt snel tot de conclusie dat de Bangladesi “bhoro size” geenszins zijn been lengte benaderd. New market is de drukte van het Bangladese leven. De markt met zijn potten, pannen, kleding, groente en vis & vlees afdeling is de moeite waard om rond te hangen. Tijdens onze omzwervingen komen wij op de afdeling waar het design wordt gemaakt van de verschillende soorten stoffen.

Nog slechts 1 nacht, in een niet zo comfortable bed en dan zit het er weer op. In de luchthaven manoeuvreren zij zich subtiel tussen de rij van optimaal gefrustreerde mensen. De security in Bangladesh wordt op alle fronten aan gescherpt en dat is met name hier goed te merken.

Bye bye…wellicht zo’n 9 maanden voor we elkaar weer zien.

We hebben een alcoholprobleem of zijn het slechts problemen met alcohol? Bangladesh het land waar nauwelijks alcohol te krijgen is dat wil zeggen niet via de officiële kanalen, voor de rest is er eigenlijk nauwelijks een tekort. De moslims welke volgens hun geloof niet drinken weten allerlei regels te omzeilen. Tot nu toe heb ik er nog geen één ontmoet die niet weet hoe het smaakt.

Met een voorzichtige maar volledig gecontroleerde beweging schuift de kurk traag van de fles. Er volgt een ploppende knal, een volledig gecontroleerde knal. Het geluid is vreemd, ondertussen vreemd, aangenaam vreemd. Het is feest maar de reden is niet leuk. Mijn maatje Heidi is op bezoek, opnieuw op bezoek maar dit keer is het het laatste bezoek. Samen met 2 van haar beste vriendin Ward en Jolanda brengen ze een bezoek aan Rangamati.

Het is de laatste avond en wie had dat ooit verwacht, er is champagne. Niet gewoon champagne, nee goede champagne, lekkere champagne, echte champagne!

Er wordt getoost. Het sprankelende vocht kietelt de tong. De gitaar wordt nog maar eens uit de koffer gehaald. Homeward Bound…….I wish I was…… klinkt het over de balustrade en het meer…..home were my music’s playing…. Home were my …..

Heidi is de eerste van een lange rij volunteers die de komende maanden gaan vertrekken.

Het is 16 maart.

Vanaf vandaag ben ook ik een etnische minderheid geworden…..

…….. de laatste van de Nederlanders in VSO Bangladesh