5-januari-‘06

Een diep dierlijk grommend geluid komt mij ter oren. Ik kijk vertwijfeld om mij heen. Van welke kant zal hij komen vraag ik me af. Met één oog gericht op de twee gidsen die het geweer nog altijd nonchalant over de schouder dragen.

Waarom zijn zij niet in opperste paraatheid?

Hebben zij het geluid dan niet gehoord?

Van welke kant zal hij komen denk ik opnieuw?

Heb ik het mij verbeeld of hoor ik daadwerkelijk grommen van meerdere zijden?

Dat zal wel niet tijgers zijn individualisten, zij jagen alleen, nooit in groepen.

Het geluid komt nu duidelijk min of meer van voren.

Het gebulder wordt duidelijker.

Mijn nek verkrampt. Ik zak weg.

In een laatste, uiterste kracht inspanning weet ik mij op te richten.

Het fatale moment voluit aanschouwend word ik wakker door het hevig schudden van de bus die de veerboot op rijdt.

De man in de stoel voor mij zit te snurken op een manier die meer weg heeft van dierlijk grommen dan vredig slapen.

Het is 31 december 03.00 uur of omtrent. Ik ben onderweg naar Chittagong.

2-weken eerder:

Zittend in de resource room van VSO, e-mail en krant lezend vliegen de uren voorbij. Orla Sarah en Niccola vragen of ik zin heb om mee te gaan naar de Sundarbans, kerst 2005 op een boot. Ik nog altijd in opperste twijfel over wat te doen gedurende kerst word min of meer enthousiast. Een afwachtende houding aannemen, kan ook zijn voordelen hebben oplossingen en ideeën komen vaak vanzelf.

Nog altijd een slag om de arm bewarend begin ik al te dromen over de Koninklijke Bengaalse Tijger. Hoe zal hij er uitzien? Hij leeft nog wel in de Sundarbans maar gaan wij hem ook zien?

De volgende dag geef ik een volmondig ja.

Dit jaar is het VSO kerstfeest in een restaurant. Cheers doet zijn naam eer aan, mede dankzij een aanzienlijk hoger budget dan het afgelopen jaar, heeft het organisatiecomité een goede keuze gemaakt. 30% is besteed aan wijn en bier en er kan dus geklonken worden op kerst. Er wordt gedanst en gekletst en het heimwee gevoel viert hoogtij.

Voor velen volunteers is de kerstperiode de moeilijkste tijd om door te komen. Het thuisfront wordt gemist. Ondanks alle pakketten die worden verstuurd, waarvan sommige pas in april aankomen en wat overigens ook koddig is als je de kerstversiering rond die tijd in je huis hangt, kerst is voor velen thuis en dat wordt gemist.

Ik heb Christmas carols voorbereid, boekjes gemaakt en er wordt dan ook vrolijk gezongen. De topper is toch wel stille nacht die in het Nederlands, Engels, Swahili, Takalo, Noors, Bengaals en een speciale Yorkshire versie ten gehore wordt gebracht.

De avond eindigt met een after party in de inductieflat. Met zo’n 12-15 volunteers wordt er na geborreld, gezongen (niet altijd even zuiver) maar vooral gelachen. Om 2 uur gaan we weg en dan is bij de meeste van ons ook reeds het licht uit.

De ochtend bus naar Khulna, wachten op de ferry, hangen in de bus, het laatste gedeelte per riksja en uiteindelijk zo’n 10 uur later aankomst bij Sarah thuis.

De echte verslaafde heeft nu nog de mogelijkheid voor een emmer met warm water, daarna is er alleen nog maar plaats voor echte diehards.

Gedurende 4 dagen wordt onze omgeving bepaald door water en die is in deze tijd van het jaar aanzienlijk afgekoeld.

2 uur later zitten we op de boot, diner wordt geserveerd en er wordt uitgepakt en aangekleed. De boot wordt aangekleed! De in de kerstpakketten meegestuurde slingers, engelen en andere kerstachtige attributen worden aan de boot gehangen, geplakt of gespijkerd. Het ziet er al met al feestelijk uit.

De boot eigenlijk te klein voor 8 personen heeft bij elke individuele beweging iets aparts. Niet dat hij direct overhelt, niet dat je bang hoeft te zijn om te slaan, echter een verplaatsing van de één heeft als direct gevolg dat alle andere ook moeten gaan bewegen. De ruimte is zo klein dat als je naar beneden loopt andere hun cabine in moeten gaan of eerst naar boven moeten komen. Er zijn 5 cabines dus er wordt volop gedeeld, er is géén plaats om je kleren neer te leggen alles blijft gewoon in de rugzak die onder het bed wordt geschoven.

Het is een oude reddingsboot, die wellicht op de schipbreking van Chittagong voor een vriendschappelijke prijs is gekocht.

Vervolgens heeft men er een dek op gefabriceerd en provisorisch een dak op getimmerd. De cabines hebben allen een ontsnappingsluik, het geheel is zeewaardig en met onze kerstversiering zeker koddig te noemen.

Ons huis voor de komende 4 dagen!

Als de mist nog over het water trekt worden de trossen gelost. 4-5 uur varen naar Mongla de laatste stop in de bewoonde wereld en dan beginnen de Sundarbans.

De Sundarbans zijn de meest uitgestrekte mangrovebossen ter wereld. 2/3 in het zuidwesten van Bangladesh en ongeveer 1/3 in India.

Niet slechts gekenmerkt door de Koninklijke Bengaalse Tijger die nog regelmatig zijn voetafdruk achter laat, maar voornamelijk door het getijde wat in en uit trekt geeft het karakteristieke aan mangrove bossen. Hele gedeeltes lopen bij vloed onder water om vervolgens tijdens eb weer mogelijkheden te geven voor allerlei kleine dieren zoals krabben, slangen en reptielen die zich aangenaam vermaken in het brakke water.

Vogels, apen, kameleons, herten, buizerds, de visarend, kraanvogels, de ijsvogel en niet in de laatste plaats de tijger zijn de bewoners van deze eeuwenoude natuur. Mensen leven er niet, ze komen hoogstens voor 2 weken om het gras te maaien wat gebruikt wordt als dakbedekking, om te vissen en helaas ook om illegaal hout te kappen.

De Sundarbans, een nationaal natuurgebied kent afdoende problemen om met uitsterven te worden bedreigd.

Er is géén duidelijk beleid voor het instant houden van het natuurgebied, zoals er voor overigens velen zaken in Bangladesh géén afdoende beleid is. De Sundarbans kan hier op termijn wel eens de dupe van worden.

Ondertussen starend over het water geniet ik van wat de rivier te bieden heeft. In de verte doemt het laatste stukje “beschaving” op.

 De cementfabriek even buiten Mongla gelegen alwaar een drukte van belang heerst staat net buiten het natuurgebied. De boot gaat ongestoord verder. 15 minuten verder worden de laatste formaliteiten geregeld, die meer dan 1 uur duren, voordat we het natuurgebied ingaan. De laatste post der beschaving, de laatste verslavingen worden ingeslagen. Wij trekken veel bekijks bij de plaatselijke bevolking,

vooral Orla die bijna vloeiend Bangla spreekt is het middelpunt der belangstelling. De kinderen altijd in voor enige verandering  zijn voor mij het doelwit.

Als in het gedrang uiteindelijk de kleinste in huilen uitbarst krijg ik al snel het verwijt dat ik ze stiekem loop te knijpen.

De trossen gaan weer los, Sundarbans here we come!

……Wordt vervolgd.