02-februari-‘06

De laatste weken heb ik mijn hoofd zitten pijnigen. Niet vanwege de hoeveelheid werk, niet vanwege de stress, maar wat kan je nu eigenlijk allemaal doen in Rangamati en Bangladesh. Welke attractie, welke bezienswaardigheden kent de plaatselijke omgeving. Ben ik daar eigenlijk ooit zelf wel eens geweest.

Hebt u, net als ik, ook de rondvaart in Amsterdam gedaan omdat uw gasten had terwijl u daar nog nooit was geweest? Vond u het toen ook zo leuk?

Ondanks dat er tegenwoordig veelvuldig en ver wordt gereisd exotische plekken worden bezocht en daarvan wordt genoten, blijkt de thuisomgeving vaak niet of nauwelijks cultureel of toeristisch te zijn verkend.

Zo ook met mijn nieuwe thuis. Je weet wel het een en ander maar wat is nu echt leuk om te doen en wat kan je beter overslaan? Rangamati is in dat opzicht een stuk gemakkelijker. Er is niet veel dus je doet alles.

Vana Vihar staat dan ook op het programma. Vana Vihar net als in het Spaans wordt de V als B uitgesproken. Wellicht echt zoals in het Spaans daar de Chakma taal een afstammeling is van het Sanskriet (de taal die zijn oorsprong vindt in India) en naar ik mij heb laten vertellen de meeste Europese talen ook een afstammeling zijn van het Sanskriet.

Vana Vihar is het grootste Boedistische klooster in Rangamati en meer dan een bezoek waard. Toeristen uit heel Bangladesh komen naar Rangamati en zij bezoeken het klooster. Het mogen dan ook niet verwonderlijk zijn dat de jonge meiden uit Dhaka een spirituele beleving hadden bij het zien van de blonde jonge Adonis uit de lage landen.

De boot brengt ons naar RajBari.

RajBari wat feitelijk 2 woorden zijn en gewoon koningshuis betekend is het bezoeken meer dan waard. Traditioneel zijn er in de Chittagong Hill Tracts 3 cirkels van verschillende stammen die verantwoording afleggen aan de zogeheten Circle Chief. In Rangamati is dat de Chakma Koning. Kunt u zich nog herinneren dat in één van mijn eerdere verhalen ik een bezoek bracht aan de Marma Koning! Het traditionele systeem, de traditionele leiders bestaan nog altijd. De uit vroegere tijden overgebleven cirkels vormen vandaag de dag de districten Bandarban, Rangamati & Khagrachari.

In een wet van 1900 is dit traditionele bestuur door de Engelse als officieel erkend. Vandaag de dag zijn er in de Chittagong Hill Tracts dus eigenlijk 2 systemen van lokaal bestuur. Het traditionele en het officiële lokale bestuur.

Voor het huis van de koning worden traditioneel geweven doeken verkocht. De verkopende vrouwen doen er dan ook alles aan om te imponeren en hun waar aan de man, zeg maar vrouw te brengen.

Tussendoor laat ik zo af en toe mijn neus op kantoor zien. Regel de zaken die geregeld moeten worden, verder proberen we zoveel mogelijk tijd gezamenlijk door te brengen.

De markt

een altijd opzienbarende belevenis, heeft op woensdag en zaterdag zijn aanvulling met de tribals die vanuit allerlei uithoeken van Rangamati hun vers gekweekte waren komen aanbieden. De groentes door de tribals gekweekt zijn anders. De bananen zijn een soort van wilde bananen. Daarnaast zijn er allerlei knollen, welke wat weg hebben van aardappels, maar ook weer niet smaken zoals de zoete aardappels die wij kennen. Bamboo, de jongen scheuten zijn vooral als borrel hap erg de moeite waard.

En dan natuurlijk de kip. Zeg maar de verse kip. De frisse door ons zojuist geselecteerde kip wordt nadat de keel is doorgesneden in een ton gesopt alwaar zij haar laatste stuiptrekkingen, met het nodige kabaal en enkele bokkensprongen, voltooid. Normaal gesproken gaat de kip in het hete water en na ongeveer 3 minuten krijgt hij zijn laatste festiviteit. De machine die als een razende ronddraait haalt alle oneffenheden van het nog verse lijf. Een kaal glimmende kip met nog altijd alles er op en eraan komt als resultaat naar voren. Nog even de laatste pennen verwijderen en hij is bereidingsklaar.

Wij willen geen hele kip, wij willen stukjes kip. Uit ervaring weet ik dat een hele kip ook zo zijn problemen kent. Wat doe je met de kop en de poten. Wat  doe je met de darmen en de andere attributen die je zoal in een kip aantreft. Soep wordt er niet van gekookt! Wij willen stukjes en geen onbruikbare resten. Uiteraard zijn wij verwend, wij verspillen voedsel, een Bangladeshi gebruikt de hele kip alles wordt verorberd. De zojuist geïnstalleerde kip-plukmachine kan voor ons genoegen niet worden gebruikt. Met de reeds afkoelende kip onder de arm ga je naar één van de jongens op de markt die voor 5 taka in een ongekende snelheid de kip van de door jouw gedefinieerde ballast weten te ontdoen.

Met de plastic zak in de hand verlaten wij de markt. De kok en de gasten zullen tevreden zijn.

 Soms moet je in het leven gewoon wat geluk hebben. Laten wij dat toch hebben! Lal mijn collega in Green Hill nodigden ons uit.

Wilm: zei hij, je moeder komt en aangezien je mijn vriend bent is jouw moeder ook een beetje mijn moeder. Komen jullie een keer eten?

Op de bewuste avond terwijl wij ons tegoed deden aan alle lekkernijen die op tafel werden gezet vertelde Lal dat hij de volgende dag moest optreden voor een groep ambtenaren. Hij kon wel regelen dat wij ook mochten komen. Terwijl de zaal volliep met magistraten en junior magistraten, wij de nodigde beleefdheden uitwisselde met de Bangladese semi overheid, begon het programma.

Zang en dans en allen van verschillende groepen in traditionele kledij.

Eigenlijk kan een bezoek aan de Hill Tracts niet volledig worden genoemd als je het culturele niet hebt beleefd.

Vroeg op pad. Kaptai staat op het programma. We gaan een van de dorpen bezoeken. In dit  Tanchangaya dorp ( Tanchangaya is één van de kleinste stammen in de CHT) hebben we een hygiëne promotie sessie.

De weg naar Kaptai is oogverblindend mooi. Eigenlijk niet de weg want daar kan nog wel wat verbetering in aan worden gebracht maar de omgeving is van onbeschrijfbare schoonheid. De rust, de heuvels, de vegetatie, 100% Hill tracts.

Voordat de sessie begint schieten wij de miniatuur familie reünie foto 2006 in de Hill Tracts.

Het zitten op de grond de beleefdheden uitwisselend waarbij ik in mijn inmiddels aanzienlijk verbeterde expressie in Bangla uitleg dat er hier 3 generaties bij een zijn gekomen en dat vinden de vrouwen wel wat. De bagina (neef) trekt uiteraard afdoende aandacht bij dit niet al te lange volk. Regelmatig wordt moeders gevraagd hoe oud ze is. Dit is een zeer ongebruikelijke vraag in Bangladesh. Ze stellen de meest rare, absurde of intieme vragen maar vragen bijna nooit hoe oud je bent. Wellicht komt dit omdat de meeste bezoekers development werkers of business mannen zijn waarbij de leeftijd niet snel boven de 50 uitkomt.

Het dorp wordt bekeken en de inmiddels enthousiast geworden vrouwen kleden zich in hun traditionele kledij.

De traditionel Tanchangaya kledij is niet te koop. De vrouwen weven het nog altijd voor zich zelf, als Bipasha vraagt of zij het ook kan krijgen wordt hier negatief op gereageerd. Het is alleen voor hun eigen volk en verder voor niemand anders.

Nog een stevige wandeling langs de wonderschone achteromweg in Rangamati, onderweg drinken wij thee bij een familie die mij herkent van een vorig Green Hill bezoek.

Er wordt nog één maal van de rijstwijn gesnoept, als dan ook nog op een avond het traditionele monopoly is gespeeld zit het Rangamati gedeelte erop. Morgen vertrekken we met de Saudia bus, de langste 8-baan ter wereld richting Chittagong en Dhaka.

Wordt vervolgd!